Merhaba arkadaşlar.
Kızım üçüncü sınıfta. İlköğretimde sesteşlik konusunda ne kadar bilgi veriliyor, bilmiyorum.aşağıdaki örnekler konusunda fikrinizi söylerseniz sevinirim.(Bu örnekler 3. sınıf test kitabından.)
Bana bir ekmek alır mısın?
Bahçeye çiçek ekmek gerekir.
Buna sesteş diyebilir miyiz?

Tatlı yer misin?
Çayım tatlı olmuş.
Çok tatlı bir çocuk.
İlköğretim 3. sınıfta mecaz anlam verilmediği için "tatlı" sesteş mi diyeceğiz.İlk iki cümlede de anlam ilgisi var.Sesteşlikte anlam ilgisi olmamalıdır, diye biliyorum.

Ben isimlerle fiillerin birbirleriyle sesteş olmamaları gerektiğini düşünüyorum.
yol ve yol- ve benzeri durumların sesteş kabul edilmemesi gerekir. yol- fiili emir kipi dışında bu şekliyle kullanılmıyor. selendirirken yolmak diye seslendiriyoruz.o halde yol ile yol(mak) sesteş olmamalı.

Merhaba arkadaşlar
Bir soru da benden. Dün gece öğrencim aradı "hocam bu soruyu cevaplamazsanız uyuyamayacağım" diye :)
7. Sınıf soru bankalarından birinde "hangi sözcükler sesteştir" şeklinde bir soru varmış. (Tam metni elimde yok.)
Elde kalan iki şık şunlar,
A) yol-eski-boz
B) yol-için-boz

ben "için" olduğunu söyledim. Bu durumda sözcüklerin ekli halini de alıyoruz...
Öğrenciler arasında bugün rekabet başladı. Bir kısmı bunu kabul ediyor, bir kısmı etmiyor. Fikirlerini ispatlamaya çalışıyorlar. Bakalım onlardan nasıl bir sonuç çıkacak?! :)

Alıntı:

İlginç örnekler
Galiba bu gidişle önemli olan "sesteş"e ulaşmak olacak hocam,
eksiklik varsa ekle tamamlayacağız
fazlalık varsa eki atacağız

Şaka bir yana madem ekleri dikkate alacağız "kırda" ve "kır" sözcükleri sesteş olmamalı.

Ben, "yapım eki dikkate alınmalı", "çekim eki" dikkate alınmamlı görüşümü sürdürüyorum. bu, "lazım olursa eki al, lazım olmazsa at" mantığından daha bilimsel bence. Bu başlığa daha önce yazdığım "kayam/taşım" konusundaki kafa karışıklığını giderecek bir cevapla karşılaşmadığım için bu görüşüm devam ediyor.

Tabii "yapım eki"ni dikkat aldığımızda da "Tabak kırıldı/Bu kır çok serin" cümleleri arasında da sesteşlik sorunu çıkacak. konunun bir de bu boyutu var.

----------------
Bu Ay Toldı aydı: Söz asgı ulug
Yirinçe tüşürse bedütür kulug

Sesteş kelmelere ÖSS hazırlık konu anlatımlı Bil yayınlarında ör. (sözcükte anlam konusunda)
Odunu yardım.
Ona yardım ettim.
Arşimet yayınları ÖSS hazırlık sözcükte anlam konusunda sesteş kelimelere , cinaslı kelimeleri ör. vermiş.

Yalnız şöyle bir problem var:
Kırda yaptığımız piknikte yanımıza kır saçlı biri geldi.cümlesinde sesteş kelime var mı, var. Burada köke bakıyoruz ve bu cümlede sesteş kelime var diyoruz.

Sorunun geliş şekline göre mi doğruyu bulacağız o zaman.
Hakkımızda hayırlısı.......

1.Görüşüm:Sözcükte anlam konusu işlenirken kelimeleri sözlükte yer aldıkları biçimiyle değişik yönlerden değerlendiriyoruz.Sesteş kelimeleri de sözlükte yer aldıkları şekilde değerlendirmeliyiz.
2.Görüşüm:Sesteş sözcükleri iki grupta değerlendirmeliyiz:Birincisi ekler yardımıyla sesteş olanlar;ikincisi ise sözlükte yer aldıkları biçimiyle sesteş olanlar.

arkadaşlar bu konuda kesin çözüm kelimeleri cümle içinde vermek.o zaman sorun olmayacaktır.

Sadece kelimeye bakılarak karar verileceği gibi bir de parça bütünlüğüne bakılarak anlamca karşıt kelimeleri bulabiliriz. Tek başına "kanlı bıçaklı" ikilemesinin karşıtlığını hemen söyleyebilir miyiz? Ama bunu "Komşular kanlı bıçaklıysa da/ Balkonlarda çiçekler sarmaş dolaş." dediğimizde sarmaş dolaş ile kanlı bıçaklı ikilemelerini anlamca karşıt olduğunu söyleyebiliriz sanırım.

Malumunuz hocam Türkçe öyle bir dil ki kelimeye tek başına bakamıyoruz. Mecaz anlamı, terim anlamı her zaman cümle bütünlüğü içinde çıkarıyoruz."Aklı saçlı analar ne kara günler geçirdi" derken de ak ve karayı burada anlam itibariyle zıt alamayız. Biri mecaz anlamdadır.

eş sesli kelimeler için iki gerçek anlamdan bahsediyoruz.
"yardım" kelimesi dediğimiz zaman aklımıza bence iki şey gelebilir. "insanlara yardım etmek" , "odunları yardım"

Aytoldu hocam ne kadar dediklerinizi anlayarak cevap verdim bilmiyorum ama benim görüşüm budur. Umarım kendimi ifade edebildim.

Alıntı:

Ben tanım yazdırırken "kök" halinde ifadesini kullanmıyorum, herkes gibi benimde bu konuda kafam karışık.


Eş sesli için "yazılış okunuş aynı anlam farklı" tanımından hareketle "kanadı/kanadı" kelimelerine sesteş diyorsak ve ekleri dikkate alıyorsak

Eş anlam için "yazılış okunuş farklı, anlam aynı" tamınından hareketle de ekleri dikkate alıp verdiğim örnek cümlelerdeki "kayam/taşım" sözcüklerine eş anlamlı deyip diyemeyeceğimi sorguluyorum. Özellikle de "ekler de dikkate alınır" şeklinde düşünen arkadaşlarımın bu konudaki görüşlerini merak ediyorum.

Zira "eş sesli için" tanımı dikkate aldığımızda aynı dikkati eş anlam ve zıt anlamda da göstermemiz gerektiğini düşünüyorum.
Ya da "kanadı/kanadı" kelimerini eş sesli öğrenen bir öğrenci verdiğim örnek cümlelerdeki "kayam/taşım" anlamdaş: "güldüm/ağladım" kelimelerine de zıt anlamlı demez mi? Eğer ben yanlış düşünüyorsam bu ayrımı öğrenciye nasıl anlatacağız?

----------------
Bu Ay Toldı aydı: Söz asgı ulug
Yirinçe tüşürse bedütür kulug

Peki hocam öğrenciye tanım yazdırırken "kök halindeki kelime" ibaresini kullanıyor musunuz? Çünkü kaynaklarda geçen tanımlar "kanadı" kelimesini sesteş olarak kabul eder. Gül kelimesini de incelerken fiil halini düşündüğümüzde, ek olarak mastarı getirip fiilliğini ispat ederken ona da bir ek getirmiş olmuyor muyuz?