Giriş

Kullanıcı Adı:

Şifre:

Beni Hatırla



Şifremi Unuttum

Hesap Oluştur!

Sitedekiler

30 kullanıcı çevrimiçi (24 kullanıcı Forum sayfasında)

Üyeler: 3
Ziyaretçiler: 27

OYKU, mutlu99, melteme, Devamını Oku...

Google Tanıtımları

.::. Herokulalazim.com Sitemiz Kuruluşudur .::.

Türkçe Öğretmenleri Paylaşım Adresi Forum
   Dil Bilgisi
     öge sorusu
Mesaj Gönderebilmek için Kayıt Olun

Cevaplı | Önce Eskiler Önceki Başlık | Sonraki Başlık | En alt
Gönderen Gönderi
alkan5
Gönderilme Zamanı: 2017/1/8 20:14
Kayıt: 2009/9/9
Gönderen:
Gönderiler: 163
Re: öge sorusu
Teşekkürler hocam. Tabi ben bunu öğrencilere bu şekilde açıklayamam en iyisi çatısı edilgen diyerek öznesiyle ilgili durum sizin seviyenizi aşar üniversitede göreceksiniz demek:)
aytoldı
Gönderilme Zamanı: 2017/1/8 17:25
Kayıt: 2005/8/18
Gönderen: Mamak
Gönderiler: 2221
Re: öge sorusu
"gizli özne" yüzey yapıda yer almayan öznedir. Biz "gizli özne=gerçek özne" şeklinde bir denklik kurup öyle öğretiyoruz ama yanlış. Sözde özne de gerçek özne de yüzey yapıdan kaldırılıp "gizli özne" olabilir.

Mesela "Sınıfa alınmadık" cümlesinde yüzey yapıda özne yok. burada "biz" gizli öznesi var ve bu özne "sözde özne"dir.

"okuldan kaçarken müdüre yakalandık" cümlesi -ken zarf-fiilinden dolayı ortak özneli bir cümledir. "biz" ortak öznesi "okuldan kaçarken" yan cümlesinde "gerçek özne"; ana cümlede ise "sözde özne" görevindedir.


----------------
DİL BİLGİSİ UZERİNE ACIKLAMALAR (Oğretmenler icin dil bilgisi kitabı, incelemek için tıklayınız)

alkan5
Gönderilme Zamanı: 2017/1/8 14:14
Kayıt: 2009/9/9
Gönderen:
Gönderiler: 163
Re: öge sorusu
peki hocam "okuldan kaçarken müdüre yakalandık." cümlesinde "biz" kelimesi geçmiyor yani sözde özne de alamıyorum öznesi yok demek mi daha mantıklı? Asıl sorun bu cümle etken çatılı mı edilgen mi? Çocuklara "hırsız yakalandı" edilgen diye veriyoruz. "Kaçarken yakalandık" cümlesi de edilgen olmalı ve öznesi yok demeliyiz. (tabi gizli sözde özne diye bir şey yoksa)
aytoldı
Gönderilme Zamanı: 2017/1/8 8:45
Kayıt: 2005/8/18
Gönderen: Mamak
Gönderiler: 2221
Re: öge sorusu
Alıntı:

alkan5 yazmış:
baktım hocam birinci çoğul kişi eki almış gizli özne "biz" mi oluyor yani gerçek öznesi var. Peki cümle "Hırsız okuldan kaçarken müdüre yakalandı." olsaydı hırsız sözde özne olmayacak mı? İkisinde de işi yapan müdür ama biri sözde özneli diğeri gerçek özneli mi oluyor?



Bazı zarf-fiiller, cümle içinde ortak özneli olarak kullanılabilir.

Mesela "-arak" ekiyle bir yan cümle kurduğumuzda bu yan cümle ana cümleden bağımsız bir özne alamaz. Ama "-ınca, -ken, -dıkça" gibi ekleri istersek ortak özneli istersek bağımsız özneli kullanabiliriz:

Bağımsız özneli:

Ben eve gelince sen hemen çıkarsın
Sen gelirken ben gidiyordum.

Ortak Özneli:
Ben buraya gelirken her şeyi kabullenmiştim.
Adam arkasını dönünce karşısındaki canavarı gördü.

Sonuç olarak verdiğiniz cümlede "hırsız" ortak bir öznedir. "kaçarken" zarf-fiiline "gerçek özne" olarak; "yakalandı" fiiline "sözde özne" olarak bağlanmıştır.


----------------
DİL BİLGİSİ UZERİNE ACIKLAMALAR (Oğretmenler icin dil bilgisi kitabı, incelemek için tıklayınız)

alkan5
Gönderilme Zamanı: 2017/1/7 21:08
Kayıt: 2009/9/9
Gönderen:
Gönderiler: 163
Re: öge sorusu
baktım hocam birinci çoğul kişi eki almış gizli özne "biz" mi oluyor yani gerçek öznesi var. Peki cümle "Hırsız okuldan kaçarken müdüre yakalandı." olsaydı hırsız sözde özne olmayacak mı? İkisinde de işi yapan müdür ama biri sözde özneli diğeri gerçek özneli mi oluyor?
barat
Gönderilme Zamanı: 2017/1/7 20:34
Kayıt: 2009/12/16
Gönderen:
Gönderiler: 25
Re: öge sorusu
fiilin aldığı kişi ekine bakman yeterli.:)
alkan5
Gönderilme Zamanı: 2017/1/7 20:18
Kayıt: 2009/9/9
Gönderen:
Gönderiler: 163
öge sorusu
Okuldan kaçarken müdüre yakalandık. cümlesinde özne var mı?
Cevaplı | Önce Eskiler Önceki Başlık | Sonraki Başlık |

Mesaj Gönderebilmek için Kayıt Olun
 

Ne Demiş Atalarımız?

Dosya Gönder


YARDIM (VİDEO)

Tiyatro-Skeç